Onderzoek van studenten over valpreventie

Iris en Giovanna voerden hun onderzoek uit op de Dorpenbuurt in het Zonnehuis, waar ouderen wonen met dementie. Iris vanuit haar mbo-opleiding tot Verzorgende IG bij Deltion College en Giovanna vanuit haar hbo-opleiding Verpleegkunde bij Hogeschool Windesheim. Het onderwerp ontstond uit een combinatie van eigen interesse en de wens van de afdeling.

Dementie en valgevaar
Het onderzoek richtte zich op drie dingen: het verband tussen dementie en valgevaar, meetinstrumenten om valrisico te beoordelen en een literatuuronderzoek over valgevaar. De centrale onderzoeksvraag luidde: hoe kun je vroegtijdig signaleren of een bewoner valgevaar heeft? ‘Tijdens het literatuuronderzoek vond ik een richtlijn over valpreventie bij ouderen’, vertelt Giovanna. ‘Die adviseert om jaarlijks aan ouderen te vragen of zij in het afgelopen jaar zijn gevallen en of zij moeite hebben met beweging of balans. Als iemand meer dan twee keer is gevallen, wordt het aanbevolen om een valanalyse te doen om meer inzicht te krijgen in het risico. Dat kan aan de hand van een checklist met dertien risicofactoren. Deze richtlijn kan nog vaker worden ingezet, wat extra mogelijkheden biedt om vallen te voorkomen.’

Daarnaast stuitten de studenten op een meet instrument om stabiliteit en valrisico in kaart te brengen: de Functional Reach Test. ‘Die is wat lastig te gebruiken bij mensen met dementie, omdat zij niet altijd meer weten of ze gevallen zijn’, vertelt Iris. ‘Daarom is het belangrijk om hierbij ook naasten te betrekken.’

Praktijkgerichte studies
Jaarlijks voeren tientallen studenten en medewerkers onderzoeks- en verbeteropdrachten uit binnen Vereen. ‘We doen ook mee aan wetenschappelijke studies, maar we richten ons de laatste jaren vooral op kleinere onderzoeken en verbetertrajecten’, zegt adviseur leren & ontwikkelen Lianne Brakel. ‘Het gaat dan vooral om dingen die we tegenkomen in de dagelijkse praktijk. We willen de uitkomsten van de onderzoeken meteen kunnen toepassen. Denk aan onderzoek naar mondzorg of het gebruik van technologie. Een onderzoek naar het gebruik van een muziekkussen zorgde er bijvoorbeeld voor dat medewerkers daar vaker zelf om vroegen. Zowel therapeuten als zorgmedewerkers, omdat uit het onderzoek bleek dat het bewoners tot rust bracht en hielp bij het slapen.’ Vereen laat hbo- en mbo-studenten graag samen onderzoek doen. ‘Door samen te werken in gemengde groepen leren zij elkaars kwaliteiten kennen’, vertelt Lianne. ‘Veel oud-studenten geven aan dat ze daar in hun werk baat bij hebben. Want dan werken ze ook samen met collega’s met verschillende achtergronden.’  

Voor Giovanna en Iris was er nog een voordeel van hun samenwerking. Giovanna: ‘Vanuit mijn hbo-opleiding heb ik toegang tot bronnen die een mbo-opleiding niet biedt. Dat kwam van pas tijdens het literatuuronderzoek.’

Resultaten delen tijdens mini-symposium
Twee keer per jaar worden de resultaten van de onderzoeken bij Vereen gepresenteerd tijdens een  mini-symposium op locatie Zonnehuis. Het is bedoeld voor collega’s, stage- en praktijkbegeleiders en andere geïnteresseerden. ‘Zo kan iedereen de kennis benutten, binnen én soms zelfs buiten Vereen’, zegt Lianne.  

‘Ieder vertelt in tien minuten over zijn of haar onderzoek. We plannen de mini-symposia bewust rond wisselingen van diensten, zodat medewerkers voor of na hun dienst kunnen komen.’ Iris en Giovanna presenteerden hun resultaten, inclusief verbeterplan, ook op een poster. Zorgprofessionals vanuit verschillende disciplines, zoals fysiotherapeuten en ergotherapeuten, gingen tijdens het symposium met hen in gesprek. ‘Veel mensen vonden valpreventie een belangrijk en herkenbaar onderwerp’, vertelt Giovanna. ‘Dat was goed om te horen.’ De studenten hopen dat hun onderzoek leidt tot meer bewustwording over de Functional Reach Test en de richtlijnen. ‘Het doel is dat medewerkers valrisico’s eerder herkennen’, zegt Iris. ‘En preventief handelen, in plaats van pas na een val.’ Voor Giovanna is met de presentatie van de resultaten een einde gekomen aan haar stage bij  Vereen. Iris heeft nog een halfjaar te gaan. ‘Met dit onderzoek wilden we kijken hoe we vallen van ouderen kunnen voorkomen of verminderen. Ik zou de poster graag op de afdeling hangen en na het komende halfjaar kijken of het gewerkt heeft.’