Blijven leven op een manier die bij je past

Pionieren binnen Vereen 

Marlon werkt sinds 2019 bij Vereen. Ze begon als wijkverpleegkundige en zag dat cliënten, naasten en collega’s soms niet goed wisten welke ondersteuning mogelijk was in de palliatieve fase. Ook merkte ze dat gesprekken over wensen en verwachtingen vaak pas laat werden gevoerd. Daarom bleef ze aandacht vragen voor dit onderwerp. Nu heeft ze de opdracht gekregen om te onderzoeken welke rol een palliatieve zorg verpleegkundige binnen Vereen kan hebben. De functie is nog niet officieel. Marlon kijkt wat ervoor nodig is om deze functie verder op te zetten. 

"Het pionieren, ontdekken en uitzoeken vind ik heel leuk. Deze rol past goed bij mij.''  

Tijd om echt te luisteren 

Tijdens een stage kwam Marlon voor het eerst intensief in aanraking met de laatste levensfase. Ze zag hoe mensen in deze periode bewust stilstaan bij wat voor hen belangrijk is. Contact met naasten, eigen levensvragen en het leven zo goed mogelijk door te leven, krijgen dan extra betekenis. Juist de rust in deze zorg spreekt haar aan. Niet snel handelen, maar vertragen. 

"Er zijn onderwerpen waar mensen niet gemakkelijk over praten, terwijl het hen bezighoudt. Ik blijf het bijzonder vinden als iemand dit met mij deelt en zich kwetsbaar toont. 

Soms moet je ook de moed hebben om onderwerpen te bespreken waar mensen niet gemakkelijk over praten." 

Aandacht voor wat belangrijk is 

Veel mensen denken bij palliatieve zorg direct aan de laatste dagen van het leven. Maar de palliatieve fase begint vaak veel eerder, bijvoorbeeld vanaf het moment dat iemand hoort dat een ziekte niet meer te genezen is. Dat betekent niet dat iemand direct heel ziek is of snel overlijdt. Palliatieve zorg biedt ondersteuning bij klachten, vragen, hulpmiddelen en veranderingen in het dagelijks leven. Zo krijgt een cliënt ondersteuning om zo veel mogelijk kwaliteit van leven te behouden en te blijven doen wat belangrijk is. 

"Je bent eigenlijk nooit uitbehandeld. Palliatieve zorg is ook behandeling. De zorg richt zich niet meer op genezing, maar op comfort, welzijn en de persoonlijke wensen van de cliënt en hun naasten. Kwaliteit van leven én sterven staan voorop."  

Praten geeft ruimte 

De dood is voor veel mensen een moeilijk onderwerp. Toch lopen cliënten en hun naasten vaak rond met vragen, zorgen of dingen die ze nog willen zeggen. Het helpt als daar ruimte voor is. Marlon ondersteunt cliënten bij het aangaan van contact met hun kinderen of andere naasten. Soms geeft ze een klein duwtje in de rug. Op andere momenten praat ze samen met de cliënt en de naasten over wensen, verwachtingen en wat naasten kunnen betekenen.  

Dat kan verdrietig zijn, maar ook opluchting en duidelijkheid geven. De cliënt en naasten weten beter wat zij van elkaar en van de zorg kunnen verwachten. Ook hoeven zij hun gedachten en gevoelens niet langer alleen te dragen. 

Marlon Schaper laat mevrouw Seeboldt de waakmand zien. Deze mand bevat hulpmiddelen die naasten en vrijwilligers kunnen gebruiken tijdens het waken bij iemand in de laatste levensfase.

Samen zorgen voor ondersteuning 

Naasten, zorgprofessionals en vrijwilligers hebben ieder een eigen rol. Door samen te kijken wat iemand nodig heeft en wat naasten kunnen en willen doen, ontstaat ondersteuning die past bij het leven van de cliënt. Zo houdt een cliënt zoveel mogelijk de regie. Ook vrijwilligers kunnen veel betekenen. 

Wanneer iemand graag thuis wil sterven, wordt geprobeerd dit mogelijk te maken. Vrijwilligers van ZwolleDoet kunnen bijvoorbeeld ’s nachts waken. Zo krijgen naasten de kans om uit te rusten en weer even 'dochter of zoon' te zijn in plaats van mantelzorger. Vrijwilligers kunnen soms al eerder ondersteuning bieden. Ze kunnen iemand gezelschap houden of helpen met bepaalde taken wanneer er geen naaste beschikbaar is. Hun aanwezigheid kan rust geven aan de cliënt en de familie. 

Wacht niet tot het laatste moment 

Marlon hoopt dat palliatieve zorg een normaler gespreksonderwerp wordt. Niet pas wanneer het einde nabij is, maar vanaf het moment dat een ongeneeslijke ziekte of kwetsbaarheid invloed krijgt op het dagelijks leven. Door eerder te praten, ontstaat ruimte voor persoonlijke wensen, kwaliteit van leven en ondersteuning. Cliënten kunnen aangeven wat voor hen belangrijk is. Naasten weten beter hoe zij kunnen helpen en waar zij terechtkunnen met vragen. Collega’s kunnen de zorg eerder afstemmen en passende ondersteuning inzetten.